//////

admin

Ochrona odzieży zewnętrznej

pobrane (4)

Istota koszuli, majtek, kalesonów sprowadza się do tego, by ochronić odzież zewnętrzną przed nasiąkaniem wydzielinami (pot, łój) i brudem pochodzącym od skóry. Męska koszula np. powinna mieć rękawy takiej długości, by ich mankiety wystawały spod rękawów marynarki. Wtedy brzeg rękawów marynarki nie dotyka skóry rąk i nie przetłuszcza się od jej łoju. Tak samo kołnierzyk koszuli izoluje kołnierz marynarki lub wdzianka od kontaktu z szyją. Dostatecznie długa halka izoluje sukienkę od bezpośredniego kontaktu ze skórą. Zmieniając dostatecznie często i piorąc poszczególne części bielizny, można uniknąć zbyt częstego prania odzieży wierzchniej. Toteż gdy nosi się latem przewiewną odziez wierzchnią bez koszuli lub zamiast niej, trzeba koniecznie bardzo często odzież tę zmieniać i prać. Natomiast gdy nosi się bieliznę, wystarczy odziez wierzchnią czyścić, trzepać, prasować, szczotkować itd. Zasadniczo odzież wierzchnią powinno się oczyścić szczotką co wieczór, zwracając szczególną uwagę na okolice kołnierzyka, patek i kieszeni oraz mankietów, gdzie w fałdach zatrzymuje się najwięcej kurzu. Godne polecenia jest także używanie do odzieży specjalnego małego odkurzacza.

OGÓLNA HIGIENA CIAŁA I UMYSŁU

Definicja higieny została już podana we wstępie do niniejszej książki. Wynika z niej, ze przedmiotem higieny jest badanie (co w tej publikacji będzie pominięte) i stosowanie środków zmierzających do poprawy stanu zdrowia i ochrony przed szkodliwościami. W tym szerokim znaczeniu higiena będzie oznaczała nie tylko ochronę i czystość powłok skórnych i dostępnych śluzówek, lecz również właściwe ubieranie się i utrzymywanie czystości odziezy, należyte (pod względem składu, jakości, obfitości, częstości) odżywianie, właściwe dozowanie wysiłku fizycznego i umysłowego oraz odpoczynku i snu, prawidłowe wietrzenie pomieszczeń i zapewnienie dobrej wentylacji płuc; higiena będzie obejmowała także przeprowadzanie koniecznych zabiegów zapobiegawczych: prześwietleń płuc, regularnych badań lekarskich ogólnych i specjalistycznych (np. stomatologicznych), wreszcie poddawanie się przepisanym szczepieniom zapobiegawczym.Liczne spośród wymienionych zagadnień będą omówione w następnych rozdziałach, niektóre zaś zostaną w ogóle pominięte, nie dlatego, iżby były mało ważne, lecz tylko z tego powodu, że nie wiążą się – przynajmniej w sposób bezpośredni lub oczywisty – ze sprawami estetyki i kosmetyki.

Podział ucha

Budowa tych narządów jest ogromnie skomplikowana, a że dla celów przestrzegania higieny tak dokładne wiadomości nie są potrzebne, więc omówione zostaną tylko niektóre ważniejsze szczegóły. Z anatomiczno-fizjologicznego punktu widzenia ucho dzieli się na zewnętrzne, środkowe i wewnętrzne. Ucho zewnętrzne składa się z małżowiny usznej i przewodu słuchowego zewnętrznego, zamkniętego błoną bębenkową. Za tą błoną znajduje się ucho wewnętrzne, w którym są umiejscowione kosteczki słuchowe, przewodzące dźwięki (drgania) od błony bębenkowej. Ucho środkowe łączy się wąziutkim przewodem z jamą nosowo-gardłową. W uchu wewnętrznym natomiast znajduje się tzw. narząd spiralny, przetwarzający fale głosowe na impulsy nerwowe, przewodzone do mózgu.

Wady wzroku

Wiele osób, a w ich liczbie bardzo dużo młodzieży, cierpi na rozmaite wady wzroku. U młodzieży stosunkowo często stwierdza się krótkowzroczność. Wada ta polega na zbyt dużej sile łamiącej oka (tzn. rogówki plus płynu komory przedniej plus soczewki) w stosunku do długości gałki ocznej (czyli odległości od przedniego bieguna gałki do tylnego). U osób krótkowzrocznych ostry obraz oglądanego przedmiotu tworzy się nie na siatkówce, lecz przed nią. Dopiero przy znacznym zbliżeniu oczu do przedmiotu oglądanego, np. do tekstu, który się czyta, obraz tworzy się na siatkówce. Tacy ludzie muszą posługiwać się okularami o soczewkach rozpraszających, wklęsłych (popularnie zwanych „minusowymi”). Przy nieznacznej krótkowzroczności wystarczy stosować okulary do patrzenia w dal, a zdejmować je do czytania. Przy silnej krótkowzroczności nosi się okulary także do czytania.
Nadwzroczność, zwana też dalekowidztwem, występuje natomiast z reguły u ludzi starszych (starczowzroczność), którzy obchodzą się bez okularów do patrzenia w dal, ale muszą wkładać je do czytania.Często u młodych ludzi spotyka się inną wadę wzroku: zez. Szczegółowe omawianie tej wady przekracza ramy tego poradnika.

Osłona oka

Oczy osłaniane są powiekami, których śluzówka, zwana spojówką, przechodzi na powierzchnię gałki ocznej. Brzegi powiek opatrzone są rzęsami zabezpieczającymi oczy przed wnikaniem do nich pyłów i zanieczyszczeń. Podobną rolę osłaniającą pełnią także brwi.
Gałka oczna zwilżana jest płynem łzowym, wydzielanym przez odpowiedni gruczoł i rozprowadzanym po całej jej powierzchni przy każdym mrugnięciu. Cieniutki przewód nosowo-lzowy odprowadza nadmiar tez do nosa; stąd też przy płaczu wilgotnieją nie tylko oczy, lecz także nos. Oczy i ich okolica stanowią niesłychanie ważny element indywidualnego wyglądu każdego człowieka. Wielkość oczu, ich kolor, głębokość osadzenia, wykrój, szerokość szpary powiekowej, fałdy i załamania powiek, luki brwiowe – nadają każdemu człowiekowi własny i trudno powtarzalny wygląd. Wystarczy na zdjęciu człowieka zamalować pas twarzy obejmujący oczy, by w ogóle nie udało się rozpoznać tego człowieka, jeśli nie jest się specjalistą w tej dziedzinie.

Tęczówka

W rzeczy samej, w środku tęczówki znajduje się otwór, zwany źrenicą, rozszerzający się, gdy światła jest mało i zmniejszający się przy silnym oświetleniu. Za tęczówką znajduje się soczewka, którą z kolei można porównać do soczewek aparatów filmowych o zmiennej ogniskowej („Zoom”), gdyż dzięki pewnym więzadłom grubość soczewki (a więc jej ogniskowa i siła łamiąca) ulegają zmianie zależnie od tego, czy człowiek spogląda na przedmiot bliski, czy daleki Ta zdolność akomodacji jest dobrze rozwinięta u młodziezy, a słabnie około 40 roku życia. Błona wewnętrzna środkowej i tylnej części gatki ocznej wyposażona jest w specjalny – światło- i barwoczuly – nabłonek, złożony z tzw. pręcików i czopków. Jest to siatkówka, na której tworzy się obraz (odwrócony, rzeczywisty, pomniejszony) jak na matówce aparatu fotograficznego. Ten obraz oglądanych przedmiotów jest przenoszony przez nerw wzrokowy do mózgu i tam uświadamiany.

Jama ustna wraz z krtanią stanowi narząd mowy

Wreszcie jama ustna wraz z krtanią stanowi narząd mowy. Odpowiednie ustawienie języka, warg, podniebienia i zębów pozwala w czasie wydechu wymawiać głoski, z których składa się mowa. Bez udziału strun głosowych jest to tylko szept; gdy wprawia się w ruch także struny głosowe (stanowiące fałdy krtani) – wydobywa się glos. Na nieco dokładniejsze omówienie zasługują zęby, gdyż odgrywają wyjątkowo ważną rolę w utrzymaniu zdrowia i estetyki. W okresie swojego życia człowiek 2-krotnie zostaje obdarzony naturalnym uzębieniem: ok. 7 miesiąca życia zaczynają u niemowlęcia wyrzynać się zęby, zwane mlecznymi, w liczbie 20. W 7 roku życia dziecko zaczyna tracić te zęby, a jednocześnie stopniowo wyrzynają się zęby stałe. Pełny zestaw składa się z 32 zębów stałych: w każdej ćwiartce uzębienia znajdują się: 2 siekacze, kiuł. ? /gby pr/i.’dtr/onowi.- i 3 trzonowe Dlii wytjody pt/y|i,lo ihiiihmo wame zębów od środka szczęki ku bokom; posługując się numeracją, można np. zamiast „pierwszy ząb trzonowy górnej szczęki po stronie lewe/” powiedzieć krótko „szóstka górna lewa”.

Śluzówki jamy ustnej

Śluzówki jamy ustnej wyposażone są w specjalne zakończenia nerwowe i twory pozwalające odróżniać smaki: słodki, gorzki, słony, kwaśny, a być może także inne. Wraz ze zmysłem powonienia, umiejscowionym w śluzówce nosa, a także innymi zmysłami (dotyku, temperatury itd. oraz wzroku), smak informuje o jakości spożywanego jadła, a w wielu przypadkach ostrzega przed jego szkodliwością. Zakończenia nerwowe smakowe znajdują się głównie w błonie śluzowej języka i podniebienia. Jama ustna jest początkowym odcinkiem układu pokarmowego: tutaj następuje pierwszy kontakt z pożywieniem, tu następuje jego mechaniczne rozdrobnienie, wymieszanie ze śliną i pierwsze procesy trawienne. Zawarty w ślinie ferment trawienny, ptialina, rozpoczyna rozkład złożonych węglowodanów na prostsze. Dalsze trawienie odbywa się w żołądku i jelitach. Jama ustna może także zastępować początkowy odcinek dróg oddechowych: gdy nos jest niedrożny, np. z powodu kataru, człowiek oddycha ustami.

Jama ustna

Jama ustna składa się z przedsionka i jamy ustnej właściwej. Przedsionkiem nazywa się przestrzeń pomiędzy wargami i policzkami a zębami i dziąsłami (ujmując sprawę z niewielkim uproszczeniem). Natomiast przestrzeń pomiędzy uzębieniem, podniebieniem, dnem a łukami pod niebiennymi nazywa się jamą ustną właściwą. Wargi ust uformowane są z mięśnia okrężnego, pokrytego tkanką łączną, a następnie nabłonkową Od strony zewnętrznej wargi są więc pokryte naskórkiem, od strony przedsionka jamy ustnej – nabłonkiem. Pomiędzy skórnym, zewnętrznym a śluzowym, przedsionkowym odcinkiem warg znajduje się tzw czerwień warg, o budowie pośredniej pomiędzy skórą a błoną śluzową. Nabłonek błony śluzowej jamy ustnej jest w zasadzie zbudowany podobnie jak naskórek, ale brak warstwy ziarnistej i grubej warstwy rogowej powoduje, iż nabłonek jest przezroczysty, dzięki czemu ujawnia się rózowoczerwony kolor bogato ukrwionej błony śluzowej. Śluzówki nie są wyposażone ani w gruczoły łojowe, ani w potowe, ani wreszcie w mieszki włosowe. Występują tam natomiast gruczoły wydzielające śluz, a w jamie ustnej ponadto – także fermenty trawienne.

Paznokcie

Paznokcie zbudowane są z substancji rogowej, a proces ich powstawania różni się znacznie od zwykłych procesów rogowacenia naskórka Wierzchnia część płytki paznokciowej – to martwa warstwa rogowa, leżąca na obficie unaczynionym łożysku paznokcia. Proces wzrostu paznokcia odbywa się w tej części łożyska, która znajduje się pod wałem paznokciowym, obramowującym płytkę od strony stawów palcowych i boków. Tam – dzięki rozmnazaniu się komórek naskórkowych – paznokieć rośnie, a rosnąc wysuwa się stopniowo. Można przyjąć, że paznokcie rąk rosną w tempie ok 3 mm, a paznokcie nóg — 1—2 mm przez miesiąc. Prawidłowy paznokieć jest gładki, lekko wypukły, ma barwę różową Wolny jego brzeg wystaje poza opuszkę palca (w stopniu zaleznym od częstości obcinania paznokci) i ma barwę szarą (jeśli jest czysty). U starszej młodzieży pojawia się też białawy „półksiężyc” (naukowo: łękotka) wysuwający się spod wału paznokciowego i obramowującej go „skórki” (naukowo: obrąbka).

Mapa strony

Polecane serwisy

Nasze serwisy

Ulubione serwisy