//////

Poradnik kosmetyczny

Osobliwości młodej skóry

Skóra – jak każdy narząd – ulega w miarę upływu lat ewolucji. Dzieci mają skórę na ogół delikatną, niezbyt grubą, dobrze napiętą, bardzo elastyczną, dobrze nasyconą płynem tkankowym i umiarkowanie natłuszczoną. Przy właściwej dbałości o higienę skóra dziecięca ma prawidłowy odczyn chemiczny, a drobne jej uszkodzenia goją się dobrze. W okresie pokwitania rozwijają się niektóre gruczoły skóry (p. niżej), a u znacznej liczby dziewcząt i chłopców pojawia się nadmierne wydzielanie łoju, czyli lojotok. Skóra jest więc pokryta grubszą niz w dzieciństwie warstwą tłuszczu. Obecność powłoczki tłuszczowej jest zjawiskiem prawidłowym i pożądanym w każdym wieku, ale u młodziezy nadmiar tłuszczu na powierzchni skóry prowadzi często do zjawisk z pogranicza choroby, o czym mowa w rozdz. „Pielęgnowanie cery młodzieńczej”.

Powierzchownie pokłady

Najbardziej powierzchownie położone pokłady tych łuseczek odłączają się od skóry przy każdym ruchu i każdym potarciu. Jest to nieustanny proces złuszczania się naskórka, niedostrzegalny gołym okiem w wa- mnkach prawidłowych, bardzo zaś wyraźny przy pewnych procesach chorobowych. Szczególnie duzo komórek rogowych złuszcza się w czasie mycia skóry i pocierania jej przedmiotami szorstkimi. W ten sposób naskórek ulega stałemu odnawianiu się: w warstwie podstawnej przybywa wciąż komórek, które stopniowo przesuwają się coraz wyżej i w końcu – obumarłe – opadają. Dzięki tym właściwościom drobne uszkodzenia naskórka ulegają stosunkowo szybkiemu „załataniu” i goją się bez jakiegokolwiek śladu.

Warstwa podstawna

Naigłebiej położona jest tzw. warstwa podstawna, złozona z żywych, rozmnażających się komórek o kształcie cylindrycznym. W miarę przyrostu ich liczby (wskutek rozmnażania się) i wieku komórki te przesuwają się stopniowo ku górze tzn ku powierzchni, tworząc wielopokładową warstwę komórek kolczystych, które swoją nazwę zawdzięczają zmienionemu ¡uz kształtowi – z cylindrycznych na wielokątne. Dalszy proces rozmnazania się. zmiany kształtu i przesuwania się komórek ku górze prowadzi do powstania kolejnej kilkupokładowej warstwy, zwanej ziarnistą. O ile pierwsze dwie warstwy stanowią naskórek żywy, to w komórkach warstwy ziarnistej rozpoczyna się proces wytwarzania substancji rogowej, która stopniowo coraz szczelniej wypełnia powierzchowne warstwy naskórka. Te warstwy (jasna i rogowa) składają się / komórek obumarłych, przekształconych w kilka warstw łuseczek ro- rj owych.

Budowa skóry

Skóra powlekająca całe ciało jest największym i najcięzszym narządem człowieka. Skóra dorosłego człowieka ma powierzchnię ok 1,7 m2 i waży niemal 3 kg. Grubość skóry jest niejednakowa w różnych okolicach ciała: np grubość skóry powiek nie dochodzi do 0,5 mm, podczas gdy na podeszwach stóp może osiągać 0,5 cm. Wielkość powierzchni skóry zależy od wzrostu i wagi. Z pewnym przybliżeniem można podać, ze w wieku 15 lat, przy wzroście ok 158 cm i wadze ok. 50 kg, powierzchnia skóry wynosi ok 1.4 m2. Skóra jest jednocześnie narządem osłaniającym organizm, czuciowym, wydzielmczym i wydalniczym, regulującym temperatury, zapewniającym równocześnie kontakt ze światem zewnętrznym i izolację od niego. Skóra składa się z trzech głównych warstw: naskórka skóiy właściwej i tkanki podskórnej. Z punktu widzenia higieny cielesnej i kosmetyki szczególnie ważne jest zapoznanie się ze strukturą naskórka Naskórek składa się z kilku warstw komórek, które zostaną wyliczone i opisane w kolejności od podstawy ku powierzchni.

Chęci podobania się

W chęci podobania się nie ma nic zdrożnego i niewłaściwego. Przeciwnie, właśnie uświadomiona (a nawet nie uświadomiona) chęć podobania się innym, a w ich liczbie osobom płci przeciwnej, prowadzić może do wyrobienia korzystnych i godnych pochwały cech: czystości na co dzień, porządku, dbałości o zdrowie, o sprawność fizyczną, o estetyczny wygląd. O czystość odzieży i obuwia. Ale nie tylko. Chęć podobania się – to także dążność do korzystnego wyróżniania się cechami ducha i umysłu: kole- zeńskością, dobrymi postępami w nauce, aktywnością w pracy społecznej, rzetelnością i słownością, autorytetem wśród koleżanek i kolegów.

Ewolucja psychiczna młodzieży

Nie wchodząc w szczegóły bardzo obszernego zagadnienia ewolucji umystowej i psychicznej młodzieży, któremu poświęcone są liczne poważne publikacje specjalne, poruszone tu zostaną tylko niektóre fragmenty tej problematyki, bliżej związane z zagadnieniami higieny i kosmetyki. Otóż po okresie wzajemnej awersji płci, wypadającej u chłopców około 12-13-14 roku życia, u dziewcząt zaś o 2 lata wcześniej, następuje okres wzajemnego zainteresowania się dziewcząt chłopcami (około 13—14 roku życia) i chłopców dziewczętami (około 15-16 roku życia). W okresie awersji chłopcy nie lubią dziewcząt, pogardzają nimi, dokuczają im i wyśmiewają je. Dziewczęta także nie znoszą chłopców, unikają jakichkolwiek kontaktów z nimi i nawiązują przyjaźnie tylko między sobą. Później okres ten mija, ustępując miejsca stopniowo wzrastającemu wzajemnemu zainteresowaniu. Chłopcy 15-letni i dziewczęta 13-letnie*) zaczynają częściej zaglądać do lustra, krytycznie przyglądać się sobie, zaczynają dbać o swój wygląd, o schludność, jednym słowem chcą się podobać.

Uzyskanie dojrzałości płciowej

Ani wystąpienie miesiączki u dziewcząt, ani pojawienie się zmaz nocnych ; u chłopców nie oznacza jeszcze uzyskania pełnej dojrzałości płciowej. Dojrzałość seksualna nie jest zjawiskiem, którego moment nastąpienia można by określić z całą precyzją. W każdym razie wiadomo, że u dziewcząt (i kobiet) możliwe są tzw. cykle bezowulacyjne, tzn. miesiączki nie poprzedzone uwolnieniem jaja i jego zagnieżdżeniem się w śluzówce macicy. U wielu młodych dziewcząt pierwszy rok, czasem dwa lata od chwili wystąpienia miesiączek — to okresy bezowulacyjne. a więc bezpłodne. Nie jest to jednak bezwzględną regułą, a sprawa ta jest bardzo skomplikowana i nie rozstrzygnięta w sposób ostateczny. Także płyn nasienny młodych chłopców, u których juz pojawiają się od czasu do czasu zmazy nocne, nie zawsze zawiera zdolne do zapłodnienia plemniki (męskie komórki rozrodcze).

Zewnętrzne narządy płciowe

Równolegle ulegają powiększeniu także zewnętrzne narządy płciowe (prącie). Jądra zaczynają produkować komórki rozrodcze męskie, zwane plemnikami, które przez nasieniowody i cewkę moczową mogą wydostać się na zewnątrz. Objawem fizycznym rozpoczynającej się dojrzałości rozrodczej są zmazy nocne (z łaciny zwane polucjami), występujące od czasu do czasu jako zjawisko prawidłowe u dojrzewających chłopców, a polegające na mimowolnym wytrysku nasienia z cewki moczowej w czasie snu.Chłopcy rosną z reguły dłużej niż dziewczęta i osiągają pełny wzrost dopiero po 18 roku życia, często około roku 20, a czasem nawet później. Bardzo często stwierdza się. ze w czasie odbywania zasadniczej służby wojskowej młodzi mężczyźni jeszcze trochę rosną.

ROZWÓJ PSYCHOFIZYCZNY ORGANIZMU

Zmiany, o których dotychczas wspomniano, dotyczą wyglądu zewnętrznego. Ale najistotniejsze przemiany następują wewnątrz organizmu. W okresie dojrzewania cały organizm dziewczynki ewoluuje przede wszystkim pod wpływem rozwoju wewnętrznych narządów płciowych, a zwłaszcza gruczołów, od których zalezy pleć: jajników. Jajniki, w liczbie dwóch, są umiejscowione w dolnej części jamy brzusznej. W okresie dojrzewania, pod wpływem pewnych hormonów wydzielanych przez przysadkę mózgo wą, jajniki zaczynają wydzielać własne hormony. Te ostatnie z kolei działają na przysadkę mózgową powodując stopniowe zahamowanie wydzielania innego hormonu przysadkowego, tzw. hormonu wzrostowego. Wskutek tego, w miarę nasilania się działania jajników, zahamowuje się wzrost organizmu. To też wyjaśnia, dlaczego dziewczęta, wcześniej dojrzewając, wcześniej także przestają rosnąć i na ogół w 17-18 roku życia osiągają ostateczny wzrost.

Ewolucja gruczołów mlecznych

Bardzo znamienną cechą rozwoju dziewcząt jest przede wszystkim ewolucja gruczołów mlecznych, a ściślej sutków (czyli potocznie piersi). Sutki najpierw lekko obrzmiewają, następnie uwydatniają się w postaci małych stożków brodawki wraz z otoczkami: dalej zaczyna powiększać się podściółka tłuszczowa i piersi w całości nabierają stożkowatego, później półkulistego kształtu, wreszcie same brodawki piersiowe zaczynają Grasica — gruczoł umiejscowiony w śródpiersiu. się uwypuklać. W toku tej ewolucji pojawia się niekiedy pewna wrażliwość, a nawet bolesność sutków, czasem nieznaczny wyciek z brodawek piersiowych. I znów, jak w omówionych poprzednio zjawiskach, u jednych dziewcząt sutki mogą rozwinąć się już około 12-14 roku życia, u innych dopiero około 16 roku, u innych nawet jeszcze później. U jednych piersi są bardzo drobne i takie pozostają az do okresu karmienia niemowląt (laktacji) u innych biust osiąga znaczniejsze, a czasem nadmierne wymiary.

Mapa strony

Polecane serwisy

Nasze serwisy

Ulubione serwisy